UCM yaptırımları mağdurların adalete erişimini zorluyor
38 uluslararası sivil toplum kuruluşu, Trump yönetiminin UCM yaptırımlarının mağdurların adalete erişimini ve sivil toplumun çalışmalarını zedelediğini bildirdi.
Uluslararası 38 sivil toplum kuruluşu, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Uluslararası Ceza Mahkemesine (UCM) yönelik yaptırımlarının yalnızca hedef alınan yargıçları ve insan hakları kuruluşlarını değil, mağdurların adalet arayışını da olumsuz etkilediğini belirtti.
Uluslararası Af Örgütü tarafından yapılan açıklamada, Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu (FIDH) ile 36 kuruluşun, UCM’nin kurucu metni olan Roma Statüsü’nün korunması amacıyla hukuki sürece müdahil olduğu bildirildi.
Aralarında ABD merkezli Amerikan Dostları Hizmet Komitesi, Anayasal Haklar Merkezi, İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Açık Toplum Enstitüsünün de bulunduğu kuruluşlar, Trump yönetiminin UCM yaptırımlarının faaliyetlerini engellediği ve anayasal haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle temmuz ayında New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesinde dava açmıştı. Kuruluşlar, davaya sundukları ortak görüşte yaptırımların uluslararası adalet mekanizmasına erişimi zayıflattığını savundu.
STK’lere göre söz konusu uygulamalar, sivil toplum kuruluşlarıyla mahkeme arasındaki iş birliğini de sekteye uğratıyor. İnsan hakları örgütlerinin desteğiyle adalet arayan mağdurların hukuk sistemine duyduğu güvenin zarar gördüğünü belirten kuruluşlar, yaptırımların ifade ve toplanma özgürlükleri bakımından da ihlal teşkil ettiğini kaydetti.
Trump’ın imzaladığı kararname kapsamında, UCM’ye delil sağlayan Filistinli insan hakları kuruluşları ile Birleşmiş Milletler Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese de yaptırımlara dahil edilmişti.
ABD’nin UCM’ye yönelik yaptırımları
UCM, Gazze’de işlendiği belirtilen savaş suçları gerekçesiyle 21 Kasım 2024’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı.
Washington yönetimi, bu kararın ardından Haziran 2025’te UCM Başsavcısı Kerim Han’ı yaptırım listesine almış, ağustos ayında da “İsrail karşıtı tutumları” gerekçesiyle mahkemenin dört üyesine yaptırım uygulamıştı.
ABD, 18 Ağustos’ta aldığı yeni kararla UCM Başkanı Japon yargıç Tomoko Akane ile mahkemenin üst düzey yetkililerinden Abdoulaye Seye’yi de yaptırım kapsamına sokmuştu. Trump ise çeşitli açıklamalarında UCM’yi eleştirerek müttefik ülkelere mahkemeden ayrılmaları çağrısında bulunmuştu.
