İran ve İsrail Arasındaki Gerginlikte Yeni Bir Dönem
İran ve İsrail arasındaki gerginlik, Beyrut’taki saldırılarla yeniden alevlendi. Müzakereler üzerindeki etkileri merak ediliyor.
İran ile ABD arasında yaklaşık iki aydır süren dolaylı müzakerelerin gidişatı, İsrail’in Beyrut’un güneyine düzenlediği saldırıyla yeniden sarsıldı. Bu olay, Ortadoğu’da savaş ihtimalini artırırken, İran, müzakerelerde ‘kırmızı çizgi’ olarak gördüğü Lübnan’a yapılan saldırıya füze saldırısıyla karşılık verdi. ABD Başkanı Donald Trump, iki tarafı sakinleştirmeye çalışırken, İran, operasyonların sona erdiğini duyursa da İsrail’in atacağı adımlar belirsizliğini koruyor.
İran ve İsrail arasındaki gerilimin fitilini, İsrail ordusunun Beyrut’un Dahiye bölgesinde gerçekleştirdiği saldırı ateşledi. 3 Haziran’da duyurulan ateşkese rağmen, İsrail, bu bölgede iki ayrı binayı hedef aldı. Lübnanlı yetkililer, saldırıda iki kişinin yaşamını yitirdiğini ve 11 kişinin yaralandığını bildirdi. İran, bu saldırının ardından misilleme sinyalleri vermeye başladı. İran Meclisi Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, “İşgal altındaki topraklarda semayı izleyin” ifadelerini kullandı. İran’ın baş müzakerecisi Muhammed Kalibaf ise, “Silahlı kuvvetlerimizin eli tetikte” uyarısında bulundu. Tahran, yerel saatle 22.00 sularında İsrail’e füze saldırıları düzenleyerek tehditlerini hayata geçirdi.
Devrim Muhafızları Ordusu, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının merkez üssü olduğunu iddia ettiği Ramat David, Nevatim ve Tel Nof üslerini balistik füzelerle hedef aldı. İsrailli yetkililer, İran’ın gece boyunca 30 füze attığını belirtti. Bu gelişmeler üzerine, İsrail genelinde okullar tatil edilirken, Kudüs’ün batısındaki Beyt Şemeş ve Necef Çölü’ndeki Beerşeba şehrine roket ve şarapnel parçaları düştü. İsrail, İran’ın güneybatısındaki Mahşehr kentinde bulunan Karun Petrokimya Tesisi’ni ve ardından Tahran, İsfahan, Tebriz ve Karaj kentlerini balistik füzelerle vurdu. Ayrıca Yemen’deki Husiler de İsrail’in Yafa kentine saldırı düzenledi. İran Silahlı Kuvvetleri, İsrail’e karşı askeri operasyonların sona erdiğini açıklasa da, krizin sona erdiğine dair somut bir işaret bulunmuyor.
İki tarafın karşılıklı saldırılarının ardından, ABD Başkanı Donald Trump’ın olası bir anlaşmanın yakın olduğu yönündeki açıklamaları dikkat çekti. Trump, önceki gece Netanyahu ile bir telefon görüşmesi yaparak saldırıları durdurması yönünde çağrıda bulundu. Gerilimin başlangıcından itibaren taraflara itidal çağrısında bulunan Trump, Netanyahu’ya İran’ın füze saldırılarına karşılık vermemesi gerektiğini iletti. Trump, İsrail’in İran’a yönelik saldırılarından “son dakikada” haberdar edildiğini vurgularken, buna rağmen saldırının kapsamını sınırlandırmayı başardığını ifade etti. Öte yandan, CNN televizyonu, ABD’nin İran’dan İsrail’e gönderilen füzelerin engellenmesine yardım etmediğini öne sürdü.
Son yaşanan gerginlik, ABD ile İran arasında 8 Nisan’da varılan ateşkesten bu yana devam eden müzakerelerde belirsizlikleri artırdı. Trump’ın bir anlaşmaya varmak istediği belirtilirken, Tahran’ın nükleer programını tamamen ortadan kaldırmayacak bir anlaşmaya mesafeli yaklaşan Netanyahu’nun, Beyrut saldırısıyla ABD ve İran’ın olası anlaşmasının önüne geçme arzusunda olduğu ifade ediliyor. Uzmanlar, bir anlaşma sağlansa bile, tarafların üzerinde uzlaşamadığı konuların krize yol açmaya devam edebileceği görüşünde.
