ABD’nin Hizbullah’a Silahsızlanma Baskısı Lübnan’ı Zora Sokuyor

Hizbullah’ın silahsızlandırılması talebi, Lübnan’da siyasi gerginlikleri artırıyor ve ülkenin istikrarını tehdit ediyor.

Hizbullah’ın silahsızlandırılması, ABD ve İsrail’in talepleri doğrultusunda Lübnan siyasi gündeminin merkezine yerleşmiş durumda. Bu durum, Ocak ayının başından itibaren daha da belirginleşen bir gerginlik ortamı yaratmış, Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile Hizbullah arasında ciddi bir çatlak oluşmasına neden olmuştur.

Avn, Hizbullah’a yönelik tutumunu sertleştirerek, daha önceki dengeli yaklaşımından uzaklaştığını göstermiştir. Lübnanlı yetkililer, Hizbullah’ın Litani Nehri ile sınır bölgesinde askeri varlık göstermediğini belirtse de, ABD ve İsrail bu durumu yetersiz bulmakta ve hareketin tüm ülkede silahsızlandırılmasını talep etmeye devam etmektedir.

Perşembe günü, Lübnan ordusu komutanı Rodolf Heykel ile yaptığı tartışmalı görüşmenin ardından, ABD’li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Lübnan ordusunun güvenilir bir ortak olmadığını savundu. Graham’ın bu tutumu, bazı ABD siyaset kurumlarının görüşlerini yansıtsa da, Lübnan ordusuyla ilişkiler konusunda nihai kararların Pentagon tarafından alındığı belirtilmektedir.

İsrail, 2024’te Hizbullah ile imzalanan ateşkes anlaşmasına uymadığı gibi, bu tarihten bu yana birçok hava saldırısı ve kara harekâtı gerçekleştirmiş, bu da sivil kayıplara yol açmıştır. 2 Şubat’ta İsrail uçakları, Lübnan’ın güneyindeki sivil alanları hedef alarak büyük hasara neden olmuştur.

Avn, 11 Ocak’ta bir televizyon röportajında Hizbullah’ın silahlarını Lübnan için bir yük olarak tanımlamış ve bu durumun artık sürdürülebilir olmadığını ifade etmiştir. Bu açıklamalar, Avn’ın görevdeki ilk yılında benimsediği daha ölçülü tutumdan açık bir kopuşu göstermektedir.

Graham’ın tutumunun Washington’da yarattığı hayal kırıklığı, Lübnan ordusu komutanı Heykel’in planlanan ziyaretinin iptal edilmesine yol açmıştır. Avn’ın son dönemdeki sert söylemi, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım tarafından eleştirilmiş ve Avn’ın görevden alınması çağrısında bulunulmuştur. Kasım, Avn’ın Amerikan etkisi altında olduğunu iddia ederek, Lübnan’ı iç savaşa sürüklemeye çalışmakla suçlamıştır.

Sosyal medyada da tartışmalar büyümüş, Avn’a yönelik eleştiriler artmıştır. Bu gerginlik, Heykel’in Washington’a yaptığı ziyaretten önce patlak vermiştir. Ziyaretin, Lübnan ordusunun Hizbullah’ın silahsızlanma planının ikinci aşamasını açıklayacağı bir döneme denk gelmesi dikkat çekmektedir.

Heykel’in Graham ile yaşadığı gerginlik, görüşmenin sadece beş dakika sürmesiyle sonuçlanmış ve bu durum, Lübnan ordusunun uluslararası alandaki güvenilirliğini sorgulatmıştır. Heykel, görüşme sonrası herhangi bir açıklama yapmadan ayrılmıştır.

Hizbullah yetkilileri, Avn’ın değişen tutumuna şaşırmadıklarını belirtirken, bazı isimler, Cumhurbaşkanı’nın Amerikalıların etkisi altında kalmaması için söylemin yumuşatılması gerektiğini savunmuştur. Meclis Başkanı Nebih Berri, gerilimi azaltmak amacıyla Avn ile görüşmeler yapmış ve bu çabaların bir nebze de olsa başarılı olduğu görülmektedir.

Ancak Hizbullah içinde uzlaşmacı bir yaklaşım benimsemek konusunda tam bir görüş birliği yoktur. Partinin en üst karar alma organı, iç koordinasyondan sorumlu birimin başkanının istifasını kabul etmiştir. Bu durum, Hizbullah’ın gelecekteki siyasi ve askeri stratejilerinin nasıl şekilleneceği konusunda belirsizlik yaratmaktadır.