ABD, İran’ın Direnişine Şaşırmış Görünüyor
İran-ABD gerilimi sürerken, bölgedeki askeri hareketlilik ve olası çatışmalar gündemde.
İran ve ABD arasındaki gerilim, müzakereler ve çatışmalar arasında gidip gelirken, bölgedeki askeri hareketlilik artıyor. İsrail ile Hizbullah arasında yeni bir çatışmanın olasılığı her zamankinden daha yüksek bir görünüm sergiliyor. Öte yandan, İran Devrim Muhafızları’nın Lübnan’daki varlığı dikkat çekiyor.
ABD Başkanı Donald Trump, her gün yeni bir İran senaryosu ortaya atarken, Özel Temsilci Steve Witkoff, Trump’ın ruh haline dair ilginç yorumlarda bulundu. Witkoff, Başkan’ın, bölgede büyük bir deniz ve hava gücüne rağmen Tahran’ın neden teslim olmadığını merak ettiğini ifade etti. Pazar günü Fox News’a verdiği demeçte, Trump’ın bu durumu kendisine sorduğunu ve İran’ın teslim olmaması karşısında şaşırdığını belirtti.
ZENGİNLEŞTİRME MESELESİ ÜZERİNE OLASIKLAR
Trump’ın izlemeyi düşündüğü yol hakkında her gün yeni spekülasyonlar ortaya çıkarken, İsrail’in en çok izlenen haber kanalı, Trump’ın İran’a yönelik bir saldırı düzenleme ihtimalinin olduğunu ancak Tahran’ın ABD taleplerine yanıt vermesi için birkaç gün daha bekleyeceğini öne sürdü.
Guardian gazetesine göre, İran’ın önerisi, uranyum zenginleştirme oranını yüzde 60’tan yüzde 20’ye düşürmek üzerine odaklanıyor. İslam İnkılabı Rehberi İmam Hamanei’nin danışmanlarından Ali Şemhani, şubat ayının başında yaklaşık 400 kg uranyumu bu seviyeye çekebileceklerini belirtmişti.
OLASI GERİ ADIM VE SUİKAST İDDİASI
Washington, “sıfır zenginleştirme” talep etse de Axios, Trump’ın “sembolik” bir zenginleştirmeye açık olabileceğini ve bunun dar bir anlaşma imkanı sunduğunu yazdı. Ayrıca, Trump’ın İmam Hamanei ve oğluna suikast düzenlemeyi değerlendirdiği iddiası da gündeme geldi. Trump’ın kıdemli bir danışmanı, “Trump her an bir saldırı kararı verebilir.” şeklinde bir açıklama yaptı.
SAVAŞ UÇAKLARI ÜRDÜN’DE: ‘KULLANDIRTMAYIZ’ DEMİŞLERDİ
Askeri hazırlıklar hız kesmeden devam ediyor. New York Times, Ürdün’ün Muvaffak Salti Üssü’ne 60’tan fazla saldırı uçağı ile en az 68 kargo uçağının iniş yaptığını bildirdi. Üsteki saldırı uçağı sayısının olağan rakamın üç katına çıktığı belirtiliyor. Gazete, ABD’nin bu üssü askeri planlama için “kilit bir merkez” olarak değerlendirdiğini aktardı.
Kral II. Abdullah yönetimi, daha önce İran’dan İsrail’e yönelen füze saldırılarında ABD öncülüğündeki savunma hattında yer almıştı. Ancak, Ürdün son gerilimde diğer bölge ülkeleriyle kendi toprakları üzerinden İran’a saldırı düzenlenmesini kabul etmeyeceğini açıklamıştı. Amman’daki üste yaşanan olağandışı hareketlilik, Ürdün’ün bu açıklamalarıyla çelişiyor.
ASKERİ HAZIRLIKLARLA YENİ NOTAM
ABD, bölgede çok sayıda F-35 ve F-22 savaş uçağı bulunduruyor. USS Abraham Lincoln uçak gemisi Umman Denizi’nde, USS Henry Ford uçak gemisi ve beraberindeki muhripler ise Akdeniz’de görev yapıyor. Ayrıca, on binlerce ABD askeri Batı Asya’da konuşlanmış durumda.
İran da askeri hazırlıklarını artırarak yeni bir NOTAM yayımladı. 24 Şubat ile 6 Mart tarihleri arasında farklı bölgelerde yapılacak askeri atış faaliyetleri nedeniyle bazı hava sahalarını kısıtlı ve tehlikeli ilan etti. Tahran çevresinde hava savunma sistemlerinin de konuşlandırıldığı bildiriliyor.
BELİRSİZLEŞEN ÇİZGİ
ABD ve İran, bugüne kadar nükleer program üzerine iki dolaylı müzakere gerçekleştirdi. Washington, İran’ın tüm nükleer zenginleştirme faaliyetlerini durdurmasını talep ediyor. Trump yönetimi, dayatmaların kabul edilmesi için 2003 Irak işgalinde kullanılan güçten daha büyük bir hava ve deniz gücünü Batı Asya’ya konuşlandırdı. Bu durum, bölgedeki askeri yığınak ile diplomasi ve savaş arasındaki çizginin giderek inceldiğine işaret ediyor.
Devrim Muhafızları Lübnan’da
Batı Asya’daki gerilimde İran ve ABD öne çıksa da, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar da artış gösteriyor. Suudi gazetesi el-Arabiya, Lübnan kaynaklarına dayanarak, İran Devrim Muhafızları’ndan bazı subayların Hizbullah’a destek sağlamak amacıyla Lübnan’da bulunduğunu bildirdi. Bu subayların, ABD’nin İran’a yönelik tehditlerinin artmasıyla ülkeye geldiği ifade ediliyor.
El-Arabiya, Devrim Muhafızları’nın Hizbullah’ın askeri ve teknik kapasitesini yeniden inşa etmekle görevlendirildiğini ve planları denetleyerek talimatlar verdiklerini aktardı. Ayrıca, Bekaa Vadisi’nde düzenlenen bir saldırının İran subayları ile Hizbullah füze birimi arasındaki toplantı sırasında gerçekleştiği iddia ediliyor. Hizbullah, bu saldırıda sekiz şehit verdiklerini açıkladı.
El-Arabiya, Lübnan direnişinin İsrail’e misilleme yapmaya her zamankinden daha yakın olduğunu vurguladı. Hizbullah kaynakları, İsrail’in direnişe karşı bir askeri operasyon düzenlemesinin kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Bu sadece zamanlama meselesi.” ifadesini kullandı.
Hiç açılmayan zarf
Reuters, geçen hafta Cenevre’de gerçekleştirilen nükleer görüşmelere dair önemli bir bilgi paylaştı. Dolaylı müzakerelerde ABD heyeti, Ummanlı arabuluculara masada olmamasına rağmen İran’ın balistik füze programı ile ilgili bir zarf teslim etti. Ancak, İran heyetine liderlik eden Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi’nin zarfı açmayı reddettiği kaydedildi.
