IMF, Çatışmaların Ekonomik Kaybını Raporladı
IMF, çatışmaların dünya ekonomisinde büyük ve kalıcı kayıplara yol açtığını vurguladı.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile başlayan olaylar, küresel ekonomik dengeleri ciddi şekilde etkiledi. Uluslararası Para Fonu (IMF), bu süreçte çatışmaların büyük ve kalıcı kayıplara neden olduğunu belirtti.
IMF, 14 Nisan’da yayımlanacak Dünya Ekonomik Görünüm Raporu öncesinde, savunma harcamaları, çatışmalar ve ekonomik toparlanma ile ilgili analizlerini paylaştı. Raporda, savaşların uzun bir süredir küresel düzeyde var olduğuna dikkat çekilerek, aktif çatışmaların sayısının İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana görülmemiş seviyelere ulaştığı ifade edildi.
Silahlı çatışmaların yalnızca insani kayıplarla sınırlı kalmayıp, derin makroekonomik sonuçlar doğurabileceği vurgulandı. Analizler, çatışmaların yaşandığı ülkelerde büyük ve kalıcı üretim kayıplarına yol açtığını, diğer ülkelerde de önemli etkiler yarattığını ortaya koydu.
Raporda, bu kayıpların finansal krizler veya doğal afetlerle ilişkili kayıplardan daha fazla olduğu, parasal ve mali dengelerde keskin değişimlere yol açtığı belirtildi. Ortalama bir çatışma ekonomisinde, çatışmanın başlangıcında üretimde keskin bir düşüş yaşandığı ve beş yıl içinde kümülatif kayıpların yaklaşık yüzde 7’ye ulaştığı ifade edildi. Üretim kayıplarının on yıl sonra bile devam ettiği kaydedildi.
Savaş sonrası ekonomik toparlanma süreçlerinin genellikle yavaş ve düzensiz olduğu vurgulandı. Barışın kalıcılığına bağlı olarak, barış ortamında ekonomik çıktının yeniden yükseldiği, ancak bu artışın savaş dönemi kayıplarına kıyasla genellikle mütevazı kaldığı belirtildi. Ayrıca, çatışmaların yeniden başlaması durumunda toparlanmanın sıklıkla durma noktasına geldiği aktarıldı.
Raporda, savunma harcamalarındaki hızlı artışa da dikkat çekildi. Son beş yılda ülkelerin yaklaşık yarısının askeri bütçelerini artırdığı, dünyanın en büyük savunma firmalarının silah satışlarının son 20 yılda reel olarak iki katına çıktığı ifade edildi.
Jeopolitik gerilimlerin artmasıyla birlikte, bu eğilimlerin devam etmesinin beklendiği aktarıldı. Özellikle yükselen piyasa ve gelişmekte olan ekonomilerde büyük savunma harcaması patlamalarının daha sık hale geldiği vurgulandı. Tipik bir “patlama” döneminde, savunma giderlerinin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYH) yaklaşık 2,7 puan kadar arttığı ve bu artışın üçte ikisinin daha yüksek bütçe açıklarıyla finanse edildiği hatırlatıldı.
Savunma harcamalarının ilgili sektörlerdeki tüketim ve yatırımı artırarak kısa vadede ekonomik faaliyeti canlandırdığı, ancak enflasyonu geçici olarak yükselttiği ve orta vadede önemli zorluklar yarattığı belirtildi. Birikimlerin başlamasından sonraki üç yıl içinde mali açıkların GSYH’nin yaklaşık 2,6 puanı kadar kötüleştiği ve kamu borcunun yaklaşık 7 puan arttığı kaydedildi.
