Köpeklerin İnsancıllaştırılması: Merhamet mi Manipülasyon mu?
Köpeklerin insancıllaştırılması, merhametin yanlış yönlendirilmesi olarak değerlendiriliyor. Bu dönüşüm insan ilişkilerini nasıl etkiliyor?
Yeni Şafak / Ersin Çelik
Köpeklerin insancıllaştırılması: Merhamet mi manipülasyon mu?
Ersin Çelik, evcil hayvanların insancıllaştırılmasının, merhameti yanlış yönlendiren ve insanı değersizleştiren bir ideolojik dönüşüm olduğunu savunuyor. İki yıl önce, Mustafa Merter Hoca ile gerçekleştirdiğimiz bir programda, bu konudaki bir diyaloğu ele almıştık. Hoca, bir psikiyatr olarak tanık olduğu ‘sevgi manipülasyonu’ hakkında bilgi vermişti.
Hekaton’la Son Tango adlı kitabında, ‘tetiklenmiş merhamet sapması’ kavramını şöyle açıklamıştı: ‘Hayvanlarla kurulan ilişkiler, insanın kendi yavrusu ile kurabileceği derin bağları taşımıyor. Hayvan sevgisi bir süreliğine tatmin edebilir, ancak sonunda yetersiz kalır ve varoluş kaygısı başlar.’
Son dönemde, hayvanların ‘aile ferdi’ olarak görülmesi, toplumda bir norm haline geldi. İzmit’te bir alışveriş merkezinde yaşanan bir olay, bu durumu gözler önüne serdi. Orta yaşlarda bir kadının, kucağındaki küçük köpeği ‘kızı’ olarak tanımlaması ve bir genç kızın bu duruma tepkisi, insan-hayvan ilişkilerinin ne kadar değiştiğini gösteriyor.
Bu durum, sadece bireysel bir örnek değil; Bosch’un reklamları gibi, evcil hayvanların insancıllaştırılması artık kültürel bir değişimden çok daha fazlası. Anneler Günü için hazırlanan bir reklam filmi, bu dönüşümün ekonomik boyutlarını da ortaya koyuyor. Küresel evcil hayvan sektörü, büyük bir pazar haline gelmiş durumda. 2025 yılı itibarıyla 243,5 milyar dolara ulaşması beklenen bu sektör, Türkiye’de de benzer bir büyüme gösteriyor.
Doğum oranlarının düşmesiyle birlikte, evcil hayvanların önemi artarken, çocuk bakım merkezleri yerine ‘evcil hayvan bakım merkezleri’ açılmaya başlandı. Bu durum, sadece duygusal bir değişim değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyolojik bir dönüşümün de habercisi. Çocuk ile hayvan arasındaki farkın giderek silinmesi, toplumsal duyarlılıklarımızı olumsuz etkileyebilir.
Sonuç olarak, köpeğin annesi köpektir, insanın annesi ise evlat doğurur. Merhamet, bağ ve neslin devamı anneden gelir. Bu reklam filmi, annelik duygusunun nasıl manipüle edilebileceğinin bir örneği olarak karşımıza çıkıyor.
