Küresel Petrol Arzı Günlük 1,8 Milyon Varil Düştü
Küresel petrol arzı, savaşın etkisiyle günlük 1,8 milyon varil azaldı. OPEC+ üretimi de önemli ölçüde düştü.
Küresel petrol arzı, ABD ve İsrail ile İran arasında süregelen çatışmanın etkisiyle nisan ayında günlük 1 milyon 800 bin varil azalma gösterdi. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) yayımladığı Petrol Piyasası Raporu’na göre, bu düşüş, Orta Doğu’daki enerji altyapısına yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker geçişlerine getirilen kısıtlamalar nedeniyle gerçekleşti.
Nisan ayında günlük petrol arzı 95,1 milyon varile gerilerken, savaşın başlangıcından bu yana toplam arz kaybı 12,8 milyon varile ulaştı. OPEC ve OPEC dışı ülkelerin oluşturduğu OPEC+ grubunun günlük üretimi de 1,9 milyon varil azalarak 40 milyon 100 bin varile düştü. Bu durum, grubun üretiminin savaş öncesi seviyelerin günlük 11,9 milyon varil altında kalmasına neden oldu ve OPEC’in üretimi son 35 yılın en düşük seviyesine indi.
OPEC+ dışındaki ülkelerin petrol arzı, mart ayındaki düşük seviyelerin ardından nisan ayında sınırlı bir toparlanma göstererek günlük 90 bin varil artışla 54,9 milyon varile yükseldi. Ancak, İran’ın Katar’daki enerji altyapısına yönelik saldırılarının ardından yaşanan kayıplar nedeniyle üretim, çatışma öncesine göre günlük 820 bin varil daha düşük seviyede kaldı. Körfez ülkelerinin toplam petrol ihracatı ise nisan ayında bir önceki aya göre günlük 1,9 milyon varil artarak 10,5 milyon varile ulaştı.
Özellikle Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Irak ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan gerçekleştirdiği petrol ihracatı, nisan ayında toplam günlük 1,3 milyon varil artışla 7,8 milyon varile yükseldi. Ancak, Orta Doğu Körfez bölgesinin toplam petrol üretimi, savaşın başlangıcından bu yana günlük 14,4 milyon varil azalarak yüzde 45 oranında bir düşüş gösterdi ve nisan ayında 17,6 milyon varil seviyesine geriledi.
Hürmüz Boğazı’nın Haziran Başına Kadar Kapalı Kalması Bekleniyor
Raporda, Hürmüz Boğazı’nın raporun hazırlandığı dönemde fiilen kapalı olduğu ve ABD ile İran arasındaki müzakerelerin sürdüğü ifade edildi. Tahminler üzerinde önemli belirsizlikler bulunduğu belirtilirken, mevcut senaryoya göre boğazın haziran başına kadar kapalı kalacağı öngörülüyor. Mayın temizleme çalışmalarının ardından ihracatın tamamen normale dönmesinin en az iki ila üç ay sürebileceği, Orta Doğu’daki petrol üretiminde ciddi bir toparlanmanın ise daha uzun zaman alabileceği değerlendirildi.
Raporda, enerji altyapısında meydana gelen hasarın mevcut tahminlere dahil edildiği, ancak etkinin gerçek boyutu ve toparlanma sürecine ilişkin daha net veriler elde edildikçe öngörülerin yeniden gözden geçirilebileceği kaydedildi. Küresel petrol arzının mayıs ayında günlük 530 bin varil daha azalarak 94,5 milyon varile gerileyeceği, 2026’nın üçüncü çeyreğinden itibaren ise kademeli bir toparlanma sürecine girileceği tahmin ediliyor. Küresel petrol üretiminin 2026 genelinde bir önceki yıla göre günlük 3,9 milyon varil düşüşle 102,2 milyon varil seviyesine inmesi bekleniyor.
Katar’daki Kayıplar OPEC+ Dışı Üretimi Baskıladı
OPEC+ grubunun üretiminin, BAE’nin de dahil olduğu hesaplamalara göre, Körfez ülkelerindeki ağır üretim kayıplarının etkisiyle bu yıl günlük 4,7 milyon varil azalarak 46,4 milyon varile gerilemesi öngörülüyor. Ancak, OPEC+ dışı üretim, ABD, Kanada, Brezilya, Guyana ve Arjantin’den oluşan ‘Amerika Beşlisi’ndeki artışlarla Katar’daki üretim kayıplarını fazlasıyla telafi ederek günlük 820 bin varil artışla 55,8 milyon varile ulaşacağı tahmin ediliyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin hala sınırlı seviyelerde seyretmesi nedeniyle Körfez ülkelerinden kaynaklanan toplam petrol arz kaybının şimdiden 1 milyar varili aştığı belirtiliyor. Günlük 14 milyon varilin üzerinde üretimin durduğu ve bunun benzeri görülmemiş bir arz şoku yarattığı ifade ediliyor. Piyasanın krize arz fazlası koşullarında girdiğine dikkat çekilirken, hem üreticilerin hem de tüketicilerin piyasa sinyallerine tepki vermesi sayesinde mevcut arz-talep açığının daha sınırlı seviyelerde kaldığı kaydedildi.
