Ankara Zirvesi: Savaşın Sürekliliği Üzerine Mesajlar

Kısa bir süre önce sona eren NATO Zirvesi, İttifak’ın birliğini ve Ukrayna’ya olan desteklerini vurguladı. Zirvede, 2026 yılı boyunca 70 milyar euro değerinde askeri yardım ve teçhizat sağlanacağı, 2027’de de bu desteğin en azından devam ettirileceği taahhüt edildi. Ayrıca, savunma sanayilerindeki işbirlikleri genişletilerek, insansız hava araçları (İHA) üretimi için yeni anlaşmalar imzalandı. Ukrayna’nın Patriot füze sistemleri konusunda yeteneklerini artırmasına yönelik planlar da açıklandı. Bu durum, Batı’nın Ukrayna’ya olan desteğini sürdürme kararlılığını pekiştirdi.

Ancak bazı analistler, zirvenin arkasında yatan gerçeklerin daha karmaşık olduğunu belirtiyor. John Mearsheimer ve Paul Grenier, zirvenin yeni bir diplomatik girişim ya da siyasi bir çözüm sunmadığını, aksine bir yıpratma stratejisini pekiştirdiğini ifade ediyor. Tarih, Rusya’yı zayıflatma çabalarının genellikle olumsuz sonuçlar doğurduğunu gösteriyor. Bu bağlamda, zirve NATO’nun siyasi bir çözüm arayışını tamamen terk edip etmediğini sorgulatıyor. İttifak’ın politikaları, savaşın sona erdirilmesi için müzakere etmek yerine, çatışmayı sürdürme yönünde bir eğilim sergiliyor.

Zirvenin en çarpıcı mesajı, çatışmanın uzun vadeli bir taahhüt olarak devam edeceği yönündeydi. 2027 yılına kadar askeri yardımların benzer seviyelerde tutulacağına dair verilen söz, NATO’nun bu çatışmayı uzun süreli bir rekabet olarak gördüğünü ortaya koyuyor. Ukrayna’nın savunma sanayisini geliştirmeye yönelik çabaları da bu perspektifi destekliyor. Ancak bu durum, pratikte belirsizlikler barındırıyor. Patriot füzelerinin üretimi için gerekli olan endüstriyel tesislerin, Rus saldırıları için hedef haline gelmesi olasılığı bulunuyor.

Ukrayna-Rusya savaşının başlangıcından bu yana her NATO zirvesi, ek askeri destek ve güvenlik taahhütleri açıklamış olsa da, hiçbiri gerçekçi bir siyasi çözüm sunmamıştır. Mearsheimer ve Grenier, Rusya’nın savaşın başından itibaren belirli siyasi hedefler doğrultusunda hareket ettiğini, bu hedeflerin NATO’nun genişlemesini önlemek ve kendi güvenlik çıkarlarını korumak olduğunu vurguluyor. NATO’nun hedef eksikliği, askeri stratejinin siyasi amaçlarla tutarlılığını yitirmesine neden oluyor. Eğer hedef, Ukrayna’nın uluslararası alanda tanınan sınırlarını geri almaksa, savaş alanında bu hedefe ulaşma şansı giderek azalıyor.

NATO’nun zaman kazanma stratejisi, Avrupa’nın yeniden silahlanma çabalarıyla birleşiyor. Hükümetler, Soğuk Savaş sonrası dönemdeki kesintilerin ardından savunma bütçelerini artırmakta ve askeri kapasitelerini yeniden inşa etmektedir. Ancak bu çabaların sonuç vermesi zaman alacaktır. Ukrayna, NATO’nun Rusya sınırındaki stratejik bir kalesi haline gelirken, zaman kazanmanın stratejik bir değeri, siyasi pozisyonun somut bir şekilde iyileşmesine bağlıdır.

Uzun bir savaşın, köklü bir siyasi sonuç getireceğine dair bir kanıt bulunmamakta. Ankara zirvesi, NATO’nun zamanın Batı’nın lehine işlediği varsayımını göz önünde bulundurduğunu gösteriyor. Ancak bu varsayım, savaşın uzamasının Rusya’yı zayıflatacağına dair temel bir soruyu göz ardı ediyor. Rus askeri düşüncesi, zaman, mekan ve endüstriyel seferberlik gibi unsurları zaferin araçları olarak görmektedir.

NATO’nun askeri potansiyeli, siyasi nüfuzda belirleyici bir rol oynamadı. İttifak, nükleer bir güçle doğrudan savaşa girmeyi reddederken, Rusya’nın askeri harekâtının boyutlarıyla yüzleşmekte yetersiz kalmaktadır. Carl von Clausewitz’in savaşın siyasi bir araç olduğunu ifade etmesi, Ankara zirvesinin önemini artırıyor. Ancak zirve, savaşın sona ermesine dair net bir strateji sunmaktan kaçınarak, uzun vadeli bir çatışmayı pekiştirmiştir. NATO, bu soruya yanıt vermediği sürece, ek finansman ve askeri yardımlar, çatışmanın süresini uzatabilir fakat bir stratejinin yerini tutamaz.