Bahreyn, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine Yaklaşıyor

Bahreyn, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’ni gerçekleştirmek için önemli adımlar atıyor, zorluklara rağmen kararlılığını sürdürüyor.

Bahreyn, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SDG’ler) çerçevesinde önemli ilerlemeler kaydetti. Hükümet raporuna göre, İran’ın gerçekleştirdiği ‘provokasyonsuz ve ayrım gözetmeyen’ füze ve insansız hava aracı saldırılarına rağmen, ülke barış ve diyalog konusundaki kararlılığını sürdürmekte.

Ülkede yaşanan can kayıpları ve sivil ile kritik altyapıya verilen zarar gibi zorluklara rağmen, Bahreyn, 2030 SDG gündemini gerçekleştirmek için çeşitli alanlarda kaydedilen ilerlemeleri ve alınan önlemleri içeren 2026 yılına ait Üçüncü Gönüllü Ulusal İnceleme (VNR) raporunu açıkladı.

Bahreyn, yüksek kaliteli eğitim sunma konusunda kararlıdır ve yüksek kayıt ve tamamlama oranları ile güçlü bir temel üzerine inşa etmektedir.

SDG’ler, yoksulluğun, açlığın ve cinsiyet ayrımcılığının ortadan kaldırılması, uygun fiyatlı ve temiz enerji sağlanması, iklim eylemi ve kaliteli eğitim gibi alanları kapsayan 17 hedeften oluşmaktadır. Tüm BM üye ülkeleri, 2015 yılında bu hedeflere 2030 yılına kadar ulaşma konusunda anlaşmaya varmışlardır.

Son Bahreyn raporu, ‘İnsanları Güçlendirme’, ‘Mirası Kutlama’, ‘Geleceği Güvence Altına Alma’ ve ‘Ekonomik Sürdürülebilirlik’ başlıkları altında dört bölümden oluşmaktadır. Rapor, 2030 yılına dört yıl kala Bahreyn’in sürdürülebilir büyüme ve refah için uzun vadeli bir vizyon belirlediğini vurgulamaktadır.

Raporun ana mesajında, “Bu ilerleme, zorluklarla test edilmiştir” ifadesi dikkat çekmektedir. “İran İslam Cumhuriyeti tarafından krallığa yönelik gerçekleştirilen provokasyonsuz ve ayrım gözetmeyen füze ve insansız hava aracı saldırıları, uluslararası hukukun ve Birleşmiş Milletler Şartı’nın açık bir ihlali olarak, can kaybına, yaralanmalara ve sivil ile kritik altyapıya önemli zararlar vermiştir.”

Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı ve Ekonomik Kalkınma Kurulu CEO’su Noor Al Khulaif, Bahreyn’in sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarda sürdürülebilirlik çabalarını ilerletme konusundaki kararlılığını koruduğunu belirtti. Bakan, ülkenin en zorlu dönemlerinden birinde bile bu taahhüdün sürdüğünü ifade etti.

Al Khulaif

Raporun açılışında Al Khulaif, “Provokasyonsuz dış saldırılar karşısında Bahreyn’in tepkisi, dayanışma ve kimseyi geride bırakmama ilkesinin kesin bir gösterimini sağladı” dedi.

Bakan, “Akıllı liderlik altında, hükümetin acil durum yanıt protokollerini derhal devreye alması, tüm topluluğun yaşamını ve refahını her şeyin üzerinde koruma konusunda net bir ulusal mandayı vurgulamıştır” şeklinde konuştu.

Al Khulaif, 2023’teki son VNR’den bu yana Bahreyn’in SDG’ler kapsamındaki başarıları ve zorlukları değerlendirmek için sistematik bir yaklaşım benimsediğini ifade etti.

2026 VNR raporu, krallığın öncelikleriyle uyumlu olup, insanları eğitim, sosyal destek ve sağlık sistemleri ile güçlendirmekten, geçmiş ile kültürü, mirası ve kimliği koruma arasında denge kurmaktan, iklim koruma ile yenilik ve dijitalleşmeyi sağlama konularına kadar geniş bir yelpazede SDG’leri yerelleştirmektedir.

Bakan, “Bahreyn Ekonomik Vizyonu 2050’yi geliştirirken, krallık sürdürülebilirlik için uzun vadeli bir yol haritası belirlemeye kararlıdır; bu yol haritası insanları, refahı ve gezegeni desteklemektedir” dedi.

Bahreyn, bu yıl VNR raporlarını sunan 36 ülkeden biri olup, bu raporlar 7-15 Temmuz tarihlerinde New York’taki BM Genel Merkezi’nde gerçekleştirilecek yüksek düzeyli politik forumda sunulacaktır. Bu yılki forum, “2030 Gündemi ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri için dönüştürücü, eşitlikçi, yenilikçi ve koordineli eylemler” teması altında toplanacaktır.

Raporun ‘İnsanları Güçlendirme’ başlıklı ilk bölümü, Bahreyn’deki çeşitli sağlık programları ve politikalarını kapsamakta ve ekonomik büyümeyi destekleyecek nitelikli bir iş gücü oluşturmayı hedeflemektedir. Rapor, yıl sonuna kadar tam olarak uygulanması beklenen Sehati (Ulusal Sağlık Sigortası) programının, hastaların hizmet sağlayıcıyı seçme hakkını garanti edeceğini ve kamu ile özel sektör arasında rekabeti artıracağını bildirmektedir. Ayrıca, Bahreyn’in diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar için önleyici yaklaşımını, daha sağlıklı beslenme alışkanlıklarını teşvik eden programlarla birlikte belgelemektedir.

Rapor, 2017 yılından bu yana yetkililerin gıda ürünlerinde tuz, şeker ve yağ oranlarını azaltmak için sanayi ile iş birliği yaptığını, bu çabaların kamu bilinci kampanyaları, okul beslenme standartlarının güçlendirilmesi, daha net gıda etiketleme ve sağlıksız ürünler üzerinde hedeflenmiş vergilerle desteklendiğini belirtmektedir.

2024 yılında Sağlık Bakanlığı, şeker, tuz ve sağlıksız yağ oranı yüksek gıdaların alımını azaltmayı teşvik eden Gıda Tabanlı Beslenme Kılavuzları’nı başlatarak bu çabaları güçlendirmiştir.

Değerlendirme, Bahreyn Ulusal Genom Programı’nı da kapsamaktadır; bu program, Bahreyn nüfusunun kapsamlı bir genetik haritasını oluşturmayı hedeflemektedir. Haziran 2026 itibarıyla program, 75,855 örnek toplamış olup, 2028 yılına kadar 100,000 hedefi doğrultusunda güçlü bir ilerleme kaydetmektedir.

Rapor, yaşlanan nüfuslar, kronik hastalıkların artışı ve sağlık acil durumları gibi demografik ve sosyal değişimlerin izlenmemesi ve ele alınmaması durumunda sağlık sistemleri ve sosyal koruma hizmetleri üzerinde artan baskılar oluşturabileceği konusunda uyarıda bulunmaktadır.

İstihdam ve Çalışma

2023 ile 2025 yılları arasında Tamkeen, 32,400 Bahreynliye iş bulma konusunda destek sağlamış; bu kişilerin %52’si kadın ve %92’si 18-35 yaş aralığındadır. Ayrıca, iş arayanlar için 14,400 eğitim fırsatı sunulmuştur. Tamkeen, kuruluşundan bu yana doğrudan ve dolaylı finansman yoluyla ekonomiye 2.6 milyar BD’den fazla katkıda bulunmuş ve 300,000’den fazla Bahreynli için fırsat yaratmıştır.

2025 yılına kadar, 18,657 iş arayana her biri üç iş fırsatı sunulmuş ve 4,746 Bahreynli istihdam edilmiştir.

2021 yılında Çalışma Piyasası Düzenleme Otoritesi (LMRA), tüm çalışanların düzgün bir şekilde belgelenmiş iş sözleşmelerine sahip olmasını ve ücretlerinin tam ve zamanında ödenmesini sağlamak amacıyla Ücret Koruma Sistemi’ni başlatmıştır. 2026 yılı itibarıyla bu önlemler, hedeflenen sektörlerde %85’lik olağanüstü bir kayıt oranı sağlamış ve 570,000’den fazla çalışanı kapsamıştır; bu durum, ücretle ilgili anlaşmazlıkları önemli ölçüde azaltmıştır.

2024 yılında, LMRA, Bahreyn Merkez Bankası ve özel sektör arasında yapılan iş birliği ile IBAN İnisiyatifi’ni başlatarak her göçmen çalışana Bahreyn’e geldikleri anda Uluslararası Banka Hesap Numarası (IBAN) verilmesini sağlamıştır. Bu proaktif önlem, iş gücünü ilk günden itibaren resmi banka sistemine entegre ederek güvenli ve şeffaf ücret ödemeleri yapılmasını sağlamaktadır.

2026 yılı itibarıyla, ticari ve ev işçileri için çalışma izinlerinin verilmesi ve yenilenmesi sırasında 470,000’den fazla IBAN oluşturulmuştur.

2024-2025 akademik yılında yükseköğretim kurumlarına kayıtlı öğrencilerin %55.9’u kadınlardır.

Kadınlar

2022 yılında kadınlar, yükseköğretimde STEM alanlarına yapılan kayıtların %40’ından fazlasını ve bu alanlardaki mezunların %50’sini oluşturmaktadır. 2024-2025 akademik yılında yükseköğretim kurumlarına kayıtlı öğrencilerin %55.9’u kadınlardan oluşmaktadır.

Bugün Bahreynli kadınlar, kabine üyeliklerinin %22’sini, Şura Konseyi üyeliklerinin %25’ini ve Parlamento üyeliklerinin %20’sini elinde bulundurmaktadır. Nisan 2026 itibarıyla Bahreynli kadınlar, şirketlerdeki yönetim kurulu üyelerinin %13’ünü, hükümetteki üst düzey yönetici pozisyonlarının %51’ini temsil etmekte ve yargı ve girişimcilik ekosisteminde artan bir temsil oranına sahiptir.

Bu ivme, kadınların iş gücüne katılım oranının 2025 yılında %43’e ulaşmasıyla birlikte güçlü bir şekilde devam etmektedir; bu oran, Arap bölgesinin ortalamasının oldukça üzerindedir ve küresel seviyelere yaklaşmaktadır.

Ocak 2026 itibarıyla, kadınlar Bahreyn’deki 85,700 kayıtlı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ) %34.4’ünü elinde bulundurmakta, 2021 ile 2025 yılları arasında kadınların mülkiyetinde olan gayrimenkul işlemleri yaklaşık %36 oranında artış göstermiştir; bu durum, kadınların mülk edinimi ve yatırım faaliyetlerindeki artan rolünü yansıtmaktadır.

Toplamda, Tamkeen’in kadınları güçlendirme çabaları, kuruluşundan bu yana 15,800’den fazla kadın liderliğindeki işletmeyi desteklemiş, 92,600’den fazla kadına eğitim vermiş, 32,500’den fazla kadına iş imkanı sağlamış ve 7,100’den fazla kadın girişimcinin kendi işlerini kurmalarına yardımcı olmuştur.

Bu yıl Nisan ayında, krallığa yönelik gerçekleştirilen provokasyonsuz saldırılarla birlikte, Kraliyet İnsani Yardım Vakfı, ’25 Yıl… İnsani Bir Miras’ temasıyla 25. yıl dönümünü kutlayarak, Bahreyn toplumunun tüm kesimleri arasında sosyal dayanışmayı güçlendirmeyi amaçlayan bir medya ve topluluk girişimi başlattı. Bu girişim, aile ihtiyaçlarını değerlendirmek ve daha hızlı yanıt ve hizmet sunumunu sağlamak amacıyla özel çevrimiçi platformlar tanıttı; bu platformlar aracılığıyla 2,000’den fazla desteklenen aileye ulaşılmıştır.

Konut

2025-2026 genel bütçesi, Bahreyn tarihindeki en büyük sosyal konut projeleri finansman paketini, toplamda 800 milyon BD tutarında tahsis etmiştir. Bu yatırım, konut projeleri ve finansman programları aracılığıyla binlerce hizmet sunulmasını desteklemektedir. Bu hedefi desteklemek için Konut ve Şehircilik Bakanlığı, Madinat Salman, Madinat Khalifa, Hidd Konut Şehri, Sitra Konut Şehri ve Al Ramli Konut Bölgesi gibi beş yeni şehir ve konut topluluğu oluşturacak büyük ölçekli kentsel gelişim projelerini ilerletmiştir.

Bakanlık, ayrıca özel sektörle iş birliğini güçlendirerek uygun fiyatlı sosyal konut seçeneklerinin sunumunu genişletmekte ve hızlandırmaktadır. 2013 yılında tanıtılan bu çerçevede uygulanan konut projeleri, ulusal ekonomiye yaklaşık 1.9 milyar BD katkı sağlamıştır.

Adalet Reformu

Bu alandaki iki öncü girişim, Bahreyn’in 2022-2026 Ulusal İnsan Hakları Eylem Planı’nın ayrılmaz parçaları olan Alternatif Cezalandırma Programı ve Açık Cezaevleri Programı’dır. Alternatif Cezalandırma Programı, 8,278 kişiye fayda sağlamış ve onların rehabilitasyonunu ve topluma yeniden entegrasyonunu desteklemiştir. Krallık, bu programların sonuçlarını görmekte ve yeniden suç işleme oranları dünya genelinde en düşük seviyelerden biri olan %2.5 civarında gerçekleşmektedir.

Bahreyn, bu yıl 2035 hedefi öncesinde mangrov ağaçları dikiminde önemli bir eşiği aşmıştır.

Sürdürülebilir Bir Gelecek İçin Çevresel Uygulamalar

Bahreyn, 2060 yılına kadar karbon nötrlüğüne ulaşma hedefi doğrultusunda kapsamlı bir geçiş sürecini sürdürmektedir. Bu taahhüt, 2035 yılı için emisyonları %30 oranında azaltmayı içeren iddialı ara hedeflerle desteklenmektedir.

Ulusal Adaptasyon Yatırım Planı, su güvenliği, ekosistem koruma ve kıyı dayanıklılığına yönelik yatırımları yönlendirmektedir. Krallık, 2035 yılına kadar tam su dayanıklılığı sağlamayı, mangrov alanlarını dört katına çıkarmayı ve ağaç örtüsünü iki katına çıkarmayı hedeflemektedir. 2040 yılına kadar Bahreyn’in 161 kilometrelik kıyısının tamamı korunacaktır.

Bahreyn, ayrıca, bu yıl başlatılması beklenen Bahraini Hava Kalitesi İndeksi akıllı telefon uygulaması aracılığıyla çevresel bilgilere kamu erişimini güçlendirmektedir. Bu uygulama, gerçek zamanlı hava kalitesi verileri, sağlık rehberliği ve günlük öneriler sunacaktır.

Kıyı Dayanıklılık Stratejisi, Bahreyn’in arazisinin dijital modelini geliştirmiş ve 2100 yılına kadar deniz seviyesi yükselmesi senaryolarını değerlendirmiştir. Bu değerlendirmelere dayanarak, Bahreyn’in kıyısını korumak için 190’dan fazla önerilen önlemi içeren bir eylem planı geliştirilmiş ve 2040 yılına kadar beş yıllık aşamalar halinde uygulanması planlanmıştır.

Ulusal Ağaçlandırma Planı, Bahreyn’in daha geniş iklim dayanıklılığı ve çevresel sürdürülebilirlik gündeminin bir parçası olarak 2035 yılına kadar 3.6 milyon ağaç dikmeyi hedeflemektedir. 2025 yılı itibarıyla bu hedefin yaklaşık %62’si gerçekleştirilmiştir.

Bu yıl itibarıyla, Bahreyn, 2035 hedefi öncesinde mangrov ağaçları dikiminde 2.23 milyon fidan dikip, hedefin %139’unu aşarak önemli bir başarı elde etmiştir; bu durum, krallığın biyolojik çeşitliliği ve iklim dayanıklılığını güçlendirme çabalarının bir göstergesidir.

Bu yıl Bahreyn, çiftçilere Buri ve Hoorat A’ali’de arazi tahsis ederek destek sağlamış ve uzun vadeli arazi kullanım anlaşmaları kapsamında 122,000 metrekareden fazla tarım arazisi sunmuştur.

Üretim, Lojistik ve Girişimler

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından başlatılan iFactories girişimi, 2026 yılına kadar mevcut 300 üretim tesisini akıllı fabrikalara dönüştürmeyi hedeflemekte ve üreticilerin verimliliğini artırmalarına yardımcı olmaktadır.

KOBİ’ler, Bahreyn’in ekonomik büyüme ve çeşitlendirilmesinde önemli bir rol oynamakta olup, tüm işletmelerin %93.4’ünü oluşturmaktadır. Bahreyn’de 85,700’den fazla KOBİ faaliyet göstermektedir. 2025 yılında KOBİ’ler, 5.96 milyar BD katkı sağlayarak GSYİH’nın %32.4’ünü oluşturmaktadır.

Bahreyn, kapasiteyi artırma, verimliliği iyileştirme, bağlantıyı güçlendirme ve ticaret, yük taşımacılığı, dağıtım ve yeniden ihracat faaliyetleri için daha rekabetçi bir merkez haline gelme konularına odaklanmaktadır. Hedefleri arasında 2030 yılına kadar hava kargo kapasitesini 1 milyon metrik ton ve konteyner limanı kapasitesini 1 milyon konteynere ulaştırmak bulunmaktadır.

StartUp Bahrain, Tamkeen tarafından desteklenen yenilikçi ve ölçeklenebilir girişimler için ulusal bir platformdur. Bu platform, 223’ten fazla girişimi desteklemiş, 50 milyon dolardan fazla yatırım sağlamış ve girişimcileri ve ekosistem paydaşlarını 342’den fazla etkinlik aracılığıyla bir araya getirerek Bahreyn’in yenilik ve girişimcilik alanındaki bölgesel merkez olma konumunu güçlendirmiştir.

Bahreyn VNR 2026 Raporu Kapağı

VNR raporu, küresel zorlukların giderek daha fazla birbirine bağlı hale gelmesiyle birlikte, ulusal ilerlemenin uluslararası iş birliği ile desteklenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Rapor, “Önümüzdeki dört yıl boyunca Bahreyn, uygulama boşluklarını kapatma, teslimatı hızlandırma ve kimsenin geride kalmadığından emin olma konularına odaklanmaya devam edecektir” demektedir. “Krallık, önündeki yolun ekonomik belirsizlikler, iklim baskıları ve bölgesel ile küresel güvenlik endişeleri ile hızlı teknolojik dönüşümler gibi zorluklar sunmaya devam edeceğini kabul etmektedir.”