İstanbul’da Kiracı Adaylarına Ağırlaşan Şartlar

İstanbul’da kiracı adaylarından maaş, iş, araç ve referans bilgileri isteniyor. Ev sahipleri kefil ve ek belgelerle güvence ararken etik riskler tartışılıyor.

İstanbul’da kiralık ev bulmak isteyenler, yüksek kira bedellerinin yanı sıra giderek daha kapsamlı taleplerle karşılaşıyor. Bazı mal sahipleri, konutu kiralamadan önce adaylardan adeta başvuru formu doldurmalarını istiyor. Bu formlarda maaş bilgisi, meslek, çalışılan şirket, işe başlama tarihi, evde yaşayacak kişi sayısı, otomobilin markası, evcil hayvan durumu ve önceki ev sahibinin iletişim bilgileri gibi ayrıntılar yer alıyor.

Aynı daireyi kiralamak isteyen birden fazla kişinin aynı gün içinde bu formları doldurduğu, sürecin kimi zaman şirketlerin işe alım mülakatlarını andırdığı belirtiliyor. Mal sahibinin belirlediği kriterleri karşılayan adayın evi kiralama hakkı kazandığı ve bu değerlendirme için yaklaşık 10 günlük süre verildiği aktarılıyor.

Emlak sektörü temsilcileri, kira piyasasındaki yoğun talep ve geçmişte yaşanan ödeme sorunlarının ev sahiplerini daha fazla güvence aramaya yönelttiğini ifade ediyor. Özellikle yalnızca kira geliriyle geçinen mal sahipleri, düzenli geliri ve işi bulunan kiracıları tercih ediyor. Bu nedenle bazı emlakçılar gelir belgesi, maaş bordrosu, çalışılan şirketten alınmış görev ve işe başlama tarihini gösteren yazı ile kefil talep ediyor. Kefilin de çalışma süresi ve gelirini belgelemesi istenebiliyor.

Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Avukat Bülent Deniz, kiracı adaylarından bu tür bilgilerin istenmesinin hukuken mümkün olabileceğini, ancak kişisel veriler söz konusu olduğu için formların Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamına girdiğini belirtiyor. Deniz, uygulamanın etik açıdan sorunlu olduğunu vurgularken, arz ve talep arasındaki dengesizliğin bu yöntemin yaygınlaşmasına zemin hazırladığını söylüyor.

Deniz ayrıca, kiracı seçiminde ayrımcılık yasağına uyulması gerektiğine dikkat çekiyor. Bekârlara veya öğrencilere kategorik biçimde ev vermemek gibi uygulamaların kabul edilemeyeceğini belirten Deniz, bazı ev sahiplerinin kira kararında adayların Findeks raporlarını da dikkate aldığını aktarıyor.

Kentsel dönüşüm çalışmaları da İstanbul’daki kiralık konut talebini artıran unsurlar arasında gösteriliyor. Fatih, Güngören ve Merter gibi bölgelerde dönüşüm nedeniyle ev arayanların farklı semtlere yönelmesi, Zeytinburnu başta olmak üzere çevre ilçelerdeki kiralık konut talebini yükseltiyor. Sektör temsilcileri, düzenli kira ödeyebileceği düşünülen devlet memurlarının ise mevcut piyasada ev sahipleri tarafından daha fazla tercih edildiğini belirtiyor. Kiralama aşamasında tahliye taahhütnamesi de talep edilen belgeler arasında yer alıyor.