Banka promosyon sözleşmesi memurdan gizlenebilir mi?
KDK, Marmara Üniversitesinin banka promosyon sözleşmesini ticari sır gerekçesiyle memurdan gizlemesini hukuka aykırı buldu ve tam erişim istedi.
Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), bir kamu üniversitesinin personel maaş ödemeleri için bankayla imzaladığı banka promosyon sözleşmesini “ticari sır” gerekçesiyle çalışanına tam olarak vermemesini hukuka aykırı değerlendirdi. 14 Eylül 2026 tarihli ve 2026/18337-S.26.24991 sayılı Tavsiye Kararı’nda, Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu’nun (BEDK) kesinleşmiş kararına rağmen belgenin teslim edilmemesi, hukukun üstünlüğü ilkesinin ihlali olarak nitelendirildi.
Sözleşme talebi karşılanmadı
Marmara Üniversitesinde görev yapan bir öğretim üyesi, maaş promosyon haklarını takip edebilmek amacıyla üniversite ile Türkiye Halk Bankası A.Ş. arasında 1 Ocak 2025-31 Aralık 2027 dönemini kapsayacak şekilde imzalanan sözleşmenin tam metnini, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında istedi. Üniversitenin talebi reddetmesi üzerine BEDK’ye başvuran öğretim üyesinin itirazı, 8 Ekim 2025 tarihli kararla kabul edildi ve sözleşmenin kendisine verilmesine hükmedildi.
Kararın 6 Kasım 2025’te tebliğ edilmesine karşın belgenin yasal 15 günlük süre içinde paylaşılmadığını belirten başvuran, KDK’ye müracaat etti. İlk aşamada idareden yanıt alınamayınca dosya, 8 Nisan 2026 tarihli Dostane Çözüm Kararı ile kapatıldı. Ancak başvuran, kendisine yalnızca sözleşmenin 17. maddesindeki bir fıkraya ilişkin sınırlı bir bölüm gönderildiğini, tam metnin hiçbir aşamada verilmediğini bildirdi. Bunun üzerine KDK, sorunun çözülmediğine karar vererek dosyayı esas yönünden incelemeye aldı.
Üniversite savunmasında, sözleşmenin özel hukuk niteliği taşıyan ticari bir metin olduğunu ve tarafların mali ve operasyonel bilgilerini içerdiğini belirtti. İdare, 4982 sayılı Kanun’un 23. maddesindeki ticari sır istisnasına dayanarak sözleşmenin yalnızca tarafları bağladığını ve üçüncü kişilere açıklanabilmesi için hukuki yetkisinin bulunmadığını savundu.
KDK: Promosyon sözleşmesi personelin hakkını ilgilendiriyor
KDK, üniversitenin ticari sır gerekçesini yeterli bulmadı. Kararda, maaş ödemelerine aracılık eden bankaların sağladığı promosyonların kamu personelinin mali ve sosyal haklarıyla doğrudan bağlantılı olduğu belirtildi. Promosyon ihalelerinin kamu kaynaklarının şeffaf ve hesap verebilir biçimde yönetilmesini gerektirdiğine dikkat çekildi.
Kararda, 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesi’nin 7. maddesine atıfla, kamu kurumlarının personel maaşları üzerinden bankalarla yaptığı ve çalışanların hak sahipliğini doğrudan belirleyen sözleşmelerin ticari sır gerekçesiyle personelden tamamen gizlenemeyeceği ifade edildi. KDK ayrıca 2010/17 sayılı Başbakanlık Genelgesi’ndeki, banka tarafından sağlanan promosyonun tamamının personele dağıtılması gerektiğine ilişkin düzenlemeyi hatırlattı.
BEDK kararına uyulması gerekiyor
KDK’nin kararında, BEDK kararlarının idareler açısından bağlayıcı olduğu vurgulandı. BEDK’nin 8 Ekim 2025 tarihli kararında başvuranın sözleşmeye erişim konusunda güncel ve kişisel bir menfaatinin bulunduğu tespit edilmiş olmasına rağmen üniversitenin belgeyi teslim etmemesi, hukukun üstünlüğü ve bağlayıcı idari kararların uygulanması ilkeleriyle bağdaşmaz bulundu.
Kurum, sözleşmenin yalnızca tek bir maddesinin paylaşılmasını, 4982 sayılı Kanun’un 10. maddesinde öngörülen onaylı suret verilmesi esasına da aykırı değerlendirdi. Metinde gerçekten ticari sır niteliği taşıyan bölümler bulunması halinde, bu kısımların maskelenerek veya ayıklanarak sözleşmenin geri kalanının başvurana verilmesi gerektiği belirtildi. Belgenin tamamının erişime kapatılmasının ise bilgi edinme hakkının özünü zedelediği kaydedildi.
Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca’nın imzasını taşıyan kararla başvurunun kabulüne karar verildi. Marmara Üniversitesi Rektörlüğüne, üniversite ile Halkbank arasındaki banka promosyon sözleşmesinin varsa ticari sır niteliğindeki bölümleri gizlenerek, imzalı metnin tamamının onaylı bir kopya halinde başvurana ivedilikle verilmesi tavsiye edildi. 6328 sayılı Kanun’un 20. maddesi gereğince üniversitenin, karar doğrultusunda yaptığı işlemi 30 gün içinde KDK’ye bildirmesi gerekiyor.
