ASM kira sorunu büyüyor: 38 bin TL’den 150 bine
ASM kira sorunu, Kartal 6 No’lu Aile Sağlığı Merkezi’nde tahliye riskiyle yeniden gündemde. 38 bin TL’lik kira için 150 bin TL talep edildi.
Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı Dr. Ahmet Mehlepçi, Kartal 6 No’lu Aile Sağlığı Merkezi’nde yaşanan kira artışı ve tahliye talebinin, Türkiye genelindeki ASM kira sorununun somut örneklerinden biri olduğunu belirtti. Mehlepçi, merkezde kayıtlı 10 bini aşkın kişinin sağlık hizmetine erişiminin de bu süreçten etkilenebileceğini söyledi.
Türkiye genelinde yaklaşık 8 bin 300 Aile Sağlığı Merkezi bulunduğunu aktaran Mehlepçi, merkezlerin önemli bir bölümünde bina güvenliği, fiziki koşullar ve artan kira bedelleriyle ilgili sorunların devam ettiğini ifade etti. Sahadan kendilerine; yeterli mekanik havalandırması olmayan kan alma odaları, lavabosu bulunmayan çalışma alanları ve birden fazla sağlık çalışanının aynı odayı paylaşmak zorunda kaldığı birimler hakkında bildirimler geldiğini kaydetti.
Hasta mahremiyetini sağlayamayan mekânların da önemli bir sorun oluşturduğunu belirten Mehlepçi, yıkılan ya da tahliye edilen bazı ASM’lerde görev yapan çalışanların başka merkezlerin mutfak, dinlenme odası veya ortak kullanım alanlarına yerleştirildiğini söyledi. Bu uygulamanın kalıcı bir çözüm olmadığını vurguladı.
Kiralar bazı merkezlerde 150 bin TL’ye ulaşıyor
Büyükşehirlerde kamuya ait uygun ASM binalarının yetersiz kalması nedeniyle aile hekimlerinin kiralık yerlerde hizmet vermek zorunda kaldığını dile getiren Mehlepçi, kira giderlerinin birinci basamak sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini belirtti. Sahadan aylık 100-150 bin TL, hatta daha yüksek kira ödeyen ASM örnekleri aldıklarını söyleyen Mehlepçi; elektrik, su, doğal gaz, temizlik, bakım, personel, tıbbi malzeme ve büro giderlerinin de kira yüküne eklendiğine dikkat çekti.
Kamu binası bulunmadığı için kiralık mekânlarda faaliyet gösteren ve kamuoyunda “sanal ASM” olarak adlandırılan merkezlerde mali baskının daha yoğun hissedildiğini belirten Mehlepçi, Kartal 6 No’lu ASM’nin bu tabloyu açık biçimde gösterdiğini kaydetti.
Mehlepçi’nin verdiği bilgilere göre, 2010’dan bu yana 10 binin üzerinde kişiye hizmet veren merkezin penceresi bulunmayan mevcut binası için mart ayından itibaren aylık 38 bin TL kira ödeniyor. Taşınmazın el değiştirmesinin ardından yeni mülk sahibinin yaklaşık 150 bin TL kira talep ettiği, kısa süre sonra da aile hekimlerine tahliye ihtarnamesi gönderdiği belirtildi. Mehlepçi, İstanbul’un farklı ilçelerindeki ASM’lerden de benzer sorunların kendilerine iletildiğini söyledi.
<h2“ASM’ler ticari işletme değil”
Aile Sağlığı Merkezlerinin ticarethane gibi değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Mehlepçi, burada sunulan hizmetin kamu sağlık hizmeti olduğunu ifade etti. Sağlık hizmeti için güvenli ve uygun binaların sağlanması ile artan kira maliyetlerinin karşılanmasının büyük ölçüde sağlık çalışanlarına bırakılmasının kabul edilemeyeceğini belirtti.
Mehlepçi, depreme dayanıklı, erişilebilir ve hasta mahremiyetini koruyan ASM binalarının kamu tarafından oluşturulması gerektiğini söyledi. Kamuya ait bina ve arsaların öncelikle Aile Sağlığı Merkezi ihtiyacını karşılamak üzere değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
Türkiye genelinde kaç ASM’nin kiralık olduğu, ortalama kira bedelleri, illere göre kira artışları ve kira giderlerinin ne kadarının kamu tarafından karşılandığına ilişkin verilerin düzenli ve şeffaf biçimde açıklanmasını isteyen Mehlepçi, birinci basamak sağlık hizmetlerinin aile hekimlerinin uygun bina bulmasına veya yükselen kiraları kendi imkânlarıyla karşılamasına bağlı olmaması gerektiğini kaydetti.
Kartal 6 No’lu ASM’nin tahliye edilmesinin yalnızca sağlık çalışanlarının çalışma alanını kaybetmesi anlamına gelmeyeceğini belirten Mehlepçi, merkezde kayıtlı 10 bini aşkın kişinin sağlık hizmetine erişiminin aksayabileceği uyarısında bulundu. Bir ASM’nin boşaltılmasının, yıllardır aynı merkezden hizmet alan yurttaşların sağlık hizmeti sürekliliğini ve sağlık çalışanlarıyla kurulan ilişkiyi de olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
Sağlık Bakanlığı ile İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü’ne çağrıda bulunan Mehlepçi, Kartal 6 No’lu ASM’de çalışanların ve hastaların mağdur edilmemesi için kalıcı, kamusal bir çözüm beklediklerini söyledi. Birlik ve Dayanışma Sendikası’nın ASM’lerin fiziki altyapısı ve kira sorununa yönelik ülke çapında kalıcı bir model oluşturulması için süreci takip edeceği bildirildi.
